1. Devre: Elektriğin Yarış Pisti

Elektrik, kabloların içinde dolaşan minicik parçacıkların (elektronların) hareketidir. Bu parçacıklar bir pist gibi dönen yolda koşar. Bu yola devre denir.

🔋 Pil elektronları iten bir pompa gibidir.
💡 Lamba elektrik geçince ışık verir.
🔘 Anahtar yolu açar ya da kapatır.

2. Pil, Direnç ve LED

Volt (V): Pilin itme gücü. Ne kadar büyükse elektronları o kadar güçlü iter.

Direnç (Ω): Yoldaki darboğaz. Akımı yavaşlatır ve LED'i korur.

Akım (mA): Saniyede ne kadar elektrik aktığı. LED'ler çok fazla akıma dayanamaz!

3. İletken mi, Yalıtkan mı?

Bazı maddeler elektriği kolayca geçirir: bunlara iletken denir. Bazıları ise geçirmez: bunlar yalıtkandır.

1. Seri Bağlama: "İkisi de" lazım

İki anahtar arka arkaya (seri) bağlanırsa, elektriğin geçmesi için ikisinin de kapalı olması gerekir.

Kapalı anahtara 1, açık anahtara 0 diyelim. Yanan lamba 1, sönük lamba 0 olsun.

2. Paralel Bağlama: "Biri yeter"

Anahtarlar yan yana iki ayrı yola (paralel) konursa, elektrik hangisi açıksa oradan geçer. En az biri kapalıysa lamba yanar.

3. Merdiven Anahtarı

Merdivenin altından lambayı yakıp, üst kattan söndürebildiğini fark ettin mi? Bunu iki tane çift yollu anahtar yapar.

Hangi anahtarı değiştirirsen değiştir, lamba durumu tersine döner!

4. Transistör: Elektronik Anahtar

Transistör, elle değil elektrikle açılıp kapanan minicik bir anahtardır. Küçük bir akım, büyük bir akımı kontrol eder.

Telefonundaki ya da bilgisayarındaki çipte milyarlarca transistör var! Lojik kapılar da transistörlerden yapılır.